ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΔΙΕΘΝΗΣ ΗΜΕΡΙΔΑΣ ΓΙΑ ΤΟ ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΟ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ ΘΑΣΟΥ

Με επιτυχία διεξήχθη το Σάββατο 25 Μαΐου 2013 η Διεθνής Ημερίδα, με θέμα «Μεταλλευτικό
Συγκρότημα Θάσου: Διερεύνηση δυνατοτήτων Προστασίας Ανάδειξης & Επανάχρησης». Το
επιστημονικό
γεγονός πραγματοποιήθηκε εντός του μνημείου και συμμετείχαν σε αυτό εκπρόσωποι 4 ελληνικών πανεπιστημίων
και 3 ξένων επιστημονικών ιδρυμάτων, εκπρόσωποι του Υπουργείου Πολιτισμού καθώς και οι πρόεδροι των
ελληνικών τμημάτων των διεθνών οργανισμών για τα μνημεία ICOMOS (Διεθνές Συμβούλιο Μνημείων και
Τοποθεσιών) και TICCIH (Διεθνής Επιτροπή για τη Βιομηχανική Κληρονομιά).
Στην επιστημονική εκδήλωση επισημάνθηκε η αξία του μνημείου και αναδείχθηκε περαιτέρω η μοναδικότητά του,
κατά την διάρκεια των σημαντικών ανακοινώσεων που πραγματοποιήθηκαν για την ιστορία του και την ένταξή του
στο ευρωπαϊκό ιστορικό και πολιτισμικό πλαίσιο. Ταυτόχρονα έγινε αξιολόγηση της υπάρχουσας κατάστασης
(πρόσθετες φθορές, χλωρίδα) σε σχέση με τις ελλιπείς προσπάθειες συντήρησης του κατά το παρελθόν ενώ ,
παρουσιάστηκαν συγκριτικά παραδείγματα ανάδειξης συγγενών μνημείων από την Ελλάδα και τον διεθνή χώρο και
διερευνήθηκαν οι προοπτικές διάσωσης και ανάδειξής του. Μετά την αναλυτική παρουσίαση του μνημείου που
πραγματοποιήθηκε από την τελειόφοιτη φοιτήτρια του Τμήματος αρχιτεκτόνων μηχανικών του ΔΠΘ κ. Αναστασία
Στέλλα και στην οποία οφείλονται και τα λεπτομερή σχέδια της υπάρχουσας κατάστασης των εγκαταστάσεων
καθώς και του προπλάσματος, παρουσιάστηκαν οι ανακοινώσεις των εισηγητών.

Μεταξύ άλλων: η Επίτιμη Έφορος Αρχαιοτήτων κ. Χάιδω Κουκούλη – Χρυσανθάκη παρουσίασε την
συνεχή μεταλλευτική δραστηριότητα στην Θάσο από τα προϊστορικά χρόνια όπως διαπιστώθηκαν από τις
ανασκαφές σε αρχαία λατομεία που πραγματοποιήθηκαν από Έλληνες και αλλοδαπούς αρχαιολόγους, τις
σημαντικές πληροφορίες που προέκυψαν σύμφωνα με τις οποίες η Θάσος παρουσιάζει μια παγκόσμια
μοναδικότητα (διασώζεται το αρχαιότερο ορυχείο της Ευρώπης), καθώς και την επισήμανση ότι όλος αυτός ο
πλούτος παραμένει άγνωστος, χωρίς καμία ανάδειξη.
Ο Αντιπρόεδρος Τμήματος Γεωλογίας του ΑΠΘ κ. Μιχάλης Βαβελίδης, ανέλυσε διεξοδικά τη σημασία του
μνημείου ως εμβληματικό κομμάτι της εξορυκτικής ιστορίας της Ανατολικής Μεσογείου, παρουσίασε πολυάριθμες
θέσεων λατομείων και μεταλλευτικών στοών με πολύτιμα πετρώματα, προτείνοντας ένταξή τους (σύμφωνα με
αντίστοιχα παραδείγματα από το εξωτερικό) σ’ ένα δίκτυο ειδικού τουριστικού προορισμού και κατήγγειλε την
εγκληματική χρήση μερικών από αυτά (Βούβες) ως σκουπιδότοπων. Τέλος αναφέρθηκε στην ανάγκη δημιουργίας
μεταλλευτικού μουσείου που θα μπορούσε να ενταχθεί μαζί με τις άλλες στις προτεινόμενες χρήσεις στο Παλατάκι.
Η επίτιμη προϊσταμένη του ΥΠΠΟΤ κ. Κορνηλία Τρακασοπούλου περιέγραψε το ιστορικό των ατυχών
επεμβάσεων αποκατάστασης που πραγματοποιήθηκαν στο Παλατάκι, ενώ παράλληλα αναφέρθηκε σε νέα
στοιχεία, σύμφωνα με τα οποία υπάρχουν πολύ σοβαρές ενδείξεις ότι ο αρχιτέκτονας του αξιόλογου εκλεκτικιστικού
αυτού μνημείου είναι ο Γερμανός K.J.J. Von Vilas και όχι ο Ιταλός Αριγκόνι, σύμφωνα με την επικρατούσα μέχρι
σήμερα άποψη.
Ο Αν. Καθηγητής του ΔΠΘ κ. Νικόλαος Λιανός αναφέρθηκε στην σημασία της τεκμηρίωσης της
βιομηχανικής κληρονομιάς τόσο σε επίπεδο κτηριακού κελύφους όσο και εξοπλισμού και την ανάγκη κατανόησης
της «ροής» παραγωγής ως προϋπόθεσης κάθε είδους επέμβασης αποκατάστασης-ανάδειξης. Στα πλαίσια αυτά,
παρουσίασε και ανέπτυξε τις δυνατότητες μιας πιλοτικής εφαρμογής με χρήση 3D Terestrial Laser Scanner που
πραγματοποίησε με φοιτητές του στο τμήμα του συγκροτήματος φούρνων τύπου Waels στο μεταλλευτικό
συγκρότημα Θάσου.(ΜΣΘ)
Ο Επ. Καθηγητής του ΕΜΠ κ. Νίκος Μπελαβίλας, παρουσίασε και ανέλυσε την σημασία και
σπουδαιότητα αντίστοιχων μεταλλευτικών συγκροτημάτων στο Αιγαίο, πρότεινε την διερεύνηση της δυνατότητας
ένταξης του ΜΣΘ σε ένα δίκτυο παρεμφερών μνημείων που θα περιλαμβάνει κατ' ελάχιστον τα σημαντικότερα
ιστορικά μεταλλευτικά κέντρα, το Λαύριο, τη Σέριφο και τη Μήλο. Σχετικά με το κτήριο διοίκησης σημείωσε ότι το
Παλατάκι είναι το σημαντικότερο από τα κτήρια διοίκησης αντίστοιχων μονάδων που υπάρχουν στον Ελλαδικό
χώρο.
Ο Επ. Καθ. του Παν. Θεσσαλίας και Πρόεδρος του Ελληνικού Τμήματος του TICCIH κ. Κώστας Αδαμάκης,
παρουσίασε το ιστορικό πανόραμα των επεμβάσεων και τα μοντέλα αποκατάστασης –ανάδειξης της βιομηχανικής
κληρονομιάς στην Ελλάδα, που εφαρμόστηκαν από το 1980 μέχρι σήμερα.
O Αν. Καθηγητής του Παν. της Βενετίας κ. Rinio Bruttomesso αναφέρθηκε σε χαρακτηριστικά
παραδείγματα ανάδειξης συγγενών μνημείων από την Χιλή, την Ισπανία, την Σουηδία, κ.α, δίνοντας έμφαση στις
ευρηματικές προτάσεις επανάχρησης τους, που αποτέλεσαν και την προϋπόθεση διάσωσής τους,
Ο αρχιτέκτων και υπεύθυνος των μνημείων της UNESCO στη Σλοβενία κ. Dustan Kraberger, παρουσίασε
τα «αδελφά» μεταλλευτικά συγκροτήματα εξόρυξης Υδραργύρου της Αλμαντέν (Ισπανία) και της Ίντρια (Σλοβενία),
ανέλυσε κατά κύριο λόγο το επιτυχές μοντέλο προστασίας και διατήρησής τους και στη συνέχεια το μοντέλο
ανάδειξής τους διαμέσου της συνεργασίας και την κοινή ένταξης τους στον κατάλογο μνημείων της UNESCO.
Οι μουσειολόγοι κ.κ. Dilek Yildiz Karakas και Αysun Donmez ,παρουσίασαν τα πρώην εργοστάσια
ύφανσης και παραγωγής ενέργειας της Προύσας και την επιτυχή μετατροπή τους σε αντίστοιχα μουσεία του
εαυτού τους, ως παραδείγματα διατήρησης και ανάδειξης της βιομηχανικής κληρονομιάς στη γείτονα χώρα.
Το συνέδριο χαιρέτησαν ο Περιφερειάρχης Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης κ. Αριστείδης Γιαννακίδης,
ο Δήμαρχος Θάσου κ. Κων/νος Χατζηεμμανουήλ, η εκπρόσωπος της ΙΗ’ ΕΠΚΑ Καβάλας κ. Δημ. Μαλαμίδου, ο
Πρόεδρος του ελληνικού τμήματος ICOMOS κ. Αθανάσιος Νακάσης, ο Πρόεδρος της Σχολής Αρχιτεκτόνων
Μηχανικών του ΔΠΘ κ. Βασίλης Προφυλλίδης, ο πρώην Δήμαρχος Αδριανούπολης πολεοδόμος Νamik Doleneken
και ο πρόεδρος του Τεχνικού Επιμελητηρίου Αδριανούπολης αρχιτέκτονας κ. Atila Ergin.
Στο σύνολό τους οι επίσημοι καλεσμένοι τοποθετήθηκαν υπέρ της προστασίας και ανάδειξης του συνόλου
του μνημείου, ενώ ο κ. Περιφερειάρχης υποσχέθηκε την στήριξή της.
Τα συμπεράσματα της Διεθνούς Ημερίδας θα δημοσιευθούν τις προσεχείς μέρες μετά από διαβούλευση
των συμμετεχόντων. Η επιστημονική εκδήλωση είναι αποτέλεσμα πρωτοβουλίας των Αρχιτεκτονικών Σχολών του
Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης και του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου.
Η δημοσίευση των πρακτικών της Διεθνούς αυτής ημερίδας θα πραγματοποιηθεί από το Δ.Π.Θ.
Το επιστημονικό γεγονός πραγματοποιήθηκε χάρη στην οικονομική στήριξη της Περιφέρειας Αν.
Μακεδονίας – Θράκης, του Δήμου Θάσου, του Πανεπιστημίου Θράκης, του Πολιτιστικού Συλλόγου «Το Κάστρο»,
των ξενοδοχείων Αlexandra Beach, Thalassies, Blue Dream Palace, των επιχειρήσεων: Αλουμινοκατασκευές
Αlutrυst, Iris Gold, Φαρμακείο Κωστή Κώστα, Γραφείο Πολ. Μηχανικού Έλσας Σαουλίδου, τυπογραφείο «Δαίμων»
και με την εθελοντική εργασία ανθρώπων που πλαισιώνουν την «Πρωτοβουλία Διάσωσης και Ανάδειξης του
Μεταλλευτικού Συγκροτήματος Θάσου». Στο πλαίσιο του ανεπίσημου προγράμματος της Διεθνούς Ημερίδας,
πραγματοποιήθηκε περιήγηση των συνέδρων στο χωριό Κάστρο, με τη φιλοξενία του Πολιτιστικού Συλλόγου «Άγιος
Αθανάσιος».
Για την οργανωτική επιτροπή:
Ν. Λιανός
Αν. Καθηγητής Δ.Π.Θ.
Ν. Μπελαβίλας,
Επ. Καθηγητής Ε.Μ.Π.
Επισυνάπτεται το πρόγραμμα της Ημερίδας.
Περισσότερες πληροφορίες για το μνημείο: www.mmoth.gr
Επικοινωνία: Ειρήνη Κοντογεωργίου, τηλ. 6973371719, eirini@kontogeorgiou.gr