Το ψωμί των αρχαίων Ελλήνων «καλλιεργεί» αγρότης στο Χαμηλό Σαπών

O γεωπόνος Σοφοκλής Παπουής στηρίζει το δίκοκκο σιτάρι, που αποτελούσε τη βάση παρασκευής του ψωμιού των αρχαίων προγόνων μας

Ένα ξεχασμένο προϊόν στην Ελλάδα και ειδικά στο νομό μας όπου όμως επιστρέφει και υπόσχεται κέρδη

Ένα πολύτιμο σύμμαχο του αγρότη κυρίως του μικροκαλλιεργητή φέρνει στη Ροδόπη ο Σοφοκλής Παπουής. Ο γεωπόνος αξιοποίησε τη σοφία των αρχαίων Ελλήνων και έφερε  το δίκοκκο σιτάρι από την Ιταλία στη Ροδόπη. Ένα ξεχασμένο προϊόν στην Ελλάδα και ειδικά στο νομό μας όπου όμως επιστρέφει και υπόσχεται κέρδη. 

ΕΓΚΑΤΑΛΕΙΦΤΗΚΕ Η ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΟΥ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ 

Το δίκοκκο σιτάρι δεν απαιτεί λιπάσματα, προσφέρει ικανοποιητικές αποδόσεις και μπορεί να καλλιεργηθεί ακόμα και σε άγονα και φτωχά εδάφη. Ακόμα και εγκαταλελειμμένες ορεινές και ημιορεινές περιοχές με ελάχιστο κόστος παραγωγής. Την ίδια ώρα προσφέρει προϊόν υψηλής διατροφικής αξίας σε ιδιαίτερα ικανοποιητικές τιμές για τον παραγωγό. Είναι ενδεικτικό ότι το αλεύρι ενδέχεται να κοστίσει και 10 ευρώ το κιλό, αφού στην Ιταλία φθάνει μέχρι και τα 15 ευρώ.  Αυτά και μόνο καθιστούν ελκυστικό το δίκοκκο στάρι, ένα προϊόν που γνώριζαν και χρησιμοποιούσαν οι αρχαίοι Έλληνες. Το δίκοκκο σιτάρι, σύμφωνα με τους ειδικούς, θεωρείται ιδανικό για ήπιας μορφής και αειφόρα γεωργία. Δεν χρειάζεται λιπάσματα και φυτοφάρμακα, είναι άριστη τροφή και η μεταποίησή του δίνει υψηλής διατροφικής αξίας προϊόντα. Παρέχει τη δυνατότητα διατήρησης σπόρων για την επόμενη καλλιεργητική περίοδο, προσαρμόζεται εύκολα σε άγονα εδάφη και η καλλιέργειά του είναι εφικτή ακόμη και σε πετρώδη εδάφη έως και 1.500 μ. υψόμετρο. Λυσίνη, κυτταρίνη, μαγνήσιο και πολλά άλλα ιχνοστοιχεία και ένζυμα το κατατάσσουν σε υψηλής διατροφικής αξίας προϊόν.

Άρχισε να καλλιεργείται από το 7.500 π.Χ. στη Συρία, την Ιεριχώ και τη Μεσοποταμία. Επίσης, αποτελεί ένα από τα παλαιότερα φυτά που καλλιεργήθηκαν στα Βαλκάνια και στην Αρχαία Ελλάδα πριν από 6.000 χρόνια. Στην αρχαιότητα μάλιστα χρησιμοποιούνταν για την παραγωγή ενός χυλού που γινόταν με αλεσμένο καρπό και νερό ή γάλα, αλλά και για την παραγωγή ενός είδους μπίρας.

ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΤΑΙ ΣΕ ΠΕΔΙΝΕΣ, ΑΛΛΑ ΚΑΙ ΣΕ ΟΡΕΙΝΕΣ, ΗΜΙΟΡΕΙΝΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ

Το σιτάρι αυτό καλλιεργείται σήμερα στις χώρες γύρω από τον Καύκασο, αλλά και στην Ισπανία, την Ελβετία, την πρώην Γιουγκοσλαβία, την Αυστρία, τη Γερμανία. Επίσης, καλλιεργείται σε μικρή έκταση στο Μαρόκο, στο Ιράκ, στις Ινδίες και στις ΗΠΑ, ενώ στην Αιθιοπία αποτελεί το 7% της καλλιεργημένης έκτασης με σιτάρι. Στην Ιταλία η καλλιέργειά του τα τελευταία χρόνια είναι σε πλήρη ανάπτυξη. Στην περιοχή της Τοσκάνης καλλιεργείται ως ένα προϊόν ΠΟΠ. Στην Ιταλία καλλιεργούνται περίπου 15.000 στρέμματα, στην Τουρκία περισσότερα από 100.000 στρέμματα και στο Βέλγιο 100.000 στρέμματα. Στην Ελλάδα, το δίκοκκο σιτάρι καλλιεργείται σε πεδινές, αλλά και σε ορεινές ή ημιορεινές περιοχές και σε υψόμετρο μέχρι 1.600 μέτρα. Η καλλιέργειά του είναι σημαντική, επειδή δίνει καλές παραγωγές ακόμη και σε άγονα, ξηρικά και φτωχά εδάφη, σε αντίθεση με τα γυμνόσπερμα σιτάρια που σήμερα καλλιεργούνται, αλλά και επειδή είναι ανθεκτικό σε πολλές μυκητολογικές ασθένειες όπως είναι η σκωρίαση, ειδικά σε υγρές περιοχές. Γι' αυτόν τον λόγο μπορεί πολύ εύκολα να καλλιεργηθεί ως βιολογικό.

ΕΦΕΡΕ ΣΠΟΡΟΥΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΙΤΑΛΙΑ 

Στην προσπάθεια του, να επαναφέρει την καλλιέργεια στη Ροδόπη ο κ. Παπουής εισήγαγε σπόρους δίκοκκου σταριού από την Ιταλία, όπου η καλλιέργεια του προϊόντος είναι διαδεδομένη. Συνεργάστηκε με έναν παραγωγό για την καλλιέργεια αρχικά μίας μικρής έκτασης συνολικά πέντε στρεμμάτων στον οικισμό Χαμηλό του δήμου Μαρώνειας Σαπών.  «Από την Ιταλία φέραμε μια ποσότητα σπόρου και τη φυτέψαμε φέτος. Παρόλο που ήταν αργά όταν έγινε η σπορά, αδέλφωσε μια χαρά και μάλιστα θα μετρήσουμε αποδόσεις αυτές τις μέρες», είπε. Ο ίδιος πρόσθεσε πως το μεγαλύτερο μέρος αυτής της παραγωγής θα αλευροποιηθεί, ένα μικρό θα χρησιμοποιηθεί για σπορά στη νέα καλλιεργητική περίοδο και θα διατεθεί φυσικά προς πώληση σε όσους επιθυμούν να καλλιεργήσουν το δίκοκκο στάρι. «Κάποιο μέρος από αυτό θα το πάμε για αλευροποίηση, δηλαδή να βγάλουμε τον φλοιό, γιατί όταν θερίζεται δε βγαίνει ο φλοιός. Θα κάνουμε αποφλοίωση και στη συνέχεια θα κάνουμε αλευροποίηση, για να παρασκευάσουμε ψωμί και διάφορα άλλα που χρησιμοποιούμε, να δούμε πώς ήταν αυτό το ψωμί που έτρωγαν οι αρχαίοι Έλληνες», είπε ο γεωπόνος. 

Στη Ροδόπη, σύμφωνα με τον κ. Παπουή, καλλιεργούνται μικρές εκτάσεις δίκοκκου σταριού όχι όμως συγκεκριμένη ποικιλία, αλλά πληθυσμοί του, όπως είπε χαρακτηριστικά. Ο ίδιος φρόντισε να φέρει μία από τις πλέον παραγωγικές ποικιλίες του προϊόντος προκειμένου να διαπιστώσει στην πράξη την απόδοση αλλά και την ποιότητα του. «Εμείς θέλουμε να ξεκινήσουμε την παραγωγή, να καλλιεργήσουμε το προϊόν. Να αντικαταστήσουμε το κριθάρι ή το σιτάρι με το δίκοκκο σιτάρι». Αυτός είναι ο μεγάλος στόχος του γεωπόνου γιατί όπως εξήγησε το μεγαλύτερο πλεονέκτημα του είναι ότι μπορεί να αξιοποιήσει χωράφια τα οποία δεν μπορούν να κάνουν τίποτα. «Είναι χωράφια τα οποία είναι προβληματικά, δηλαδή δεν παράγουν, είναι αμμουδερά, είναι εκτάσεις σε περιοχές που δεν αρδεύονται, όπου ακόμα και το κανονικό σιτάρι δίνει μικρές αποδόσεις. Το δίκοκκο σιτάρι θα δώσει καλύτερες αποδόσεις. Αυτή η καλλιέργεια αποτελεί διέξοδο για τους αγρότες ιδιοκτήτες μικρών εκτάσεων αλλά και προβληματικών. Όσοι μάλιστα επιθυμούν να το καλλιεργήσουν ο κ. Παπουής έχει έτοιμη την πρώτη ύλη, καθώς προχώρησε μαζί με παραγωγό του Κιλκίς σε σπορά περίπου 100 στρεμμάτων ώστε να εμπορευτούν το σπόρο. 

ΟΙ «ΣΟΥΠΕΡ» ΤΡΟΦΕΣ 

Με σκοπό να γνωρίσει στους αγρότες τις εναλλακτικές καλλιέργειες ο κ. Παπουής ασχολείται και με τις λεγόμενες σούπερ τροφές. Σε αυτή την κατηγορία ανήκουν το Γκότζι Μπέρι (Goji Berry), αλλά και το γνωστό πλέον ιπποφαές. Τα κοινά στοιχεία αυτών των δύο καλλιεργειών είναι ότι δεν απαιτούν μεγάλες εκτάσεις και επιπλέον έχουν υψηλή τιμή στην αγορά. Και τα δύο αυτά φυτά θεωρούνται θησαυρός για την υγεία μας. Στη Θράκη, σύμφωνα με τον κ. Παπουή, καλλιεργούνται περίπου 200 στρέμματα ιπποφαές. Πρόκειται για μικρές μονάδες, της τάξεως των 3-5 στρεμμάτων και οι παραγωγοί, «μαζεύουν φύλα, τα αποξηραίνουν και τα πωλούν σαν τσάι. Παίρνουν τον καρπό τον πωλούν κατεψυγμένο ή φτιάχνουν κάποια λικέρ. Θέλω να πω ότι είναι οικογενειακής μορφής αυτές οι επιχειρήσεις. Για να γίνει μία μεγάλη καλλιέργεια των 50-100 στρεμμάτων, πρέπει να δημιουργηθούν εργοστασιακές εγκαταστάσεις», σύμφωνα με τον κ. Παπουή. Σε κάθε περίπτωση το ιπποφαές είναι ακριβό και συμφέρει τον παραγωγό. Ενδεικτικά αναφέρεται ότι το ένα στρέμμα εκτιμάται πως παράγει 1.500 κιλά προϊόν, κάτι που σημαίνει ότι με τιμή τουλάχιστον ένα ευρώ στο κιλό, το κάθε στρέμμα θα αποδώσει 1.500 ευρώ.  

Όσον αφορά στο Γκότζι Μπέρι «κατάγεται» από τη Μικρά Ασία και όχι την Κίνα, διευκρίνισε ο κ. Παπουής. Πρόσθεσε πως η επιστημονική του ονομασία είναι Λύκιο Μπαρμπάρουμ και προέρχεται από την Λυκία που βρίσκεται στο νοτιοδυτικό τμήμα της Μικράς Ασίας. Θεωρείται ένα εύκολο προϊόν γιατί μπορεί να πωληθεί ως φρούτο από τον μανάβη ή τον παραγωγό ή αποξηραμένο. «Εμείς έχουμε κάνει βελτίωση σε αυτό το φυτό, γιατί είναι και αυτοφυές στην περιοχή μας. Έχουμε επιλέξει από κάποια κινέζικη ποικιλία κλώνο και τον πολλαπλασιάζουμε  και τα επόμενα χρόνια θα έχει μεγάλη ζήτηση». Η τιμή του Γκότζι Μπέρι σε νωπή μορφή διαμορφώνεται κοντά στα 5 ευρώ τα 100 γραμμάρια. 

 Όλγα Τσιούλφα 

http://www.xronos.gr/detail.php?ID=89263

elladathrakis@gmail.com Ellas thraki . comΣας ευχαριστώ για την επίσκεψη...